काठमाडौं । जेन्जी २.० सबै पुस्ताको सहभागिता सहितको राष्ट्रिय अभियान, किन छ चर्चामा ? भ्रष्टाचार, असुशासन, नेतातन्त्र र प्रशासनिक स्वार्थका विरुद्ध देशभर विगत केही वर्षयता उठिरहेका साना–ठूला आन्दोलनहरूबीच अब एउटा नयाँ र फरक लहर देखिएको छ — जेन्जी २.० सबै पुस्ताको राष्ट्रिय अभियान । भदौ २३ गते सुरु भएको प्रारम्भिक जेन्जी आन्दोलनले भ्रष्टाचार र असमानताविरुद्धको स्वर बुलन्द गरेपछि देशभर नयाँ राजनीतिक चेतना जगाएको थियो । तर त्यसपछि आन्दोलन केवल एक पुस्तामा सीमित रह्यो भन्ने आलोचना चल्यो । यही कमजोरीलाई सम्बोधन गर्न, सबै पुस्ता, पेशा र विचारका प्रतिनिधिहरूलाई एउटै मञ्चमा ल्याउने उद्देश्यले ‘जेन्जी २.०’ अभियान सुरु गरिएको हो ।
एक पुस्ताको आन्दोलन देखि सबै पुस्ताको एकतासम्म
जेन्जी आन्दोलनका घाइतेहरूको उमेर १५ वर्षदेखि ७१ वर्षसम्म र सहिदहरूको उमेर १६ देखि ६४ वर्षसम्म रहेको तथ्यले स्पष्ट गर्छ—यो आन्दोलन केवल युवाको होइन, सबै पुस्ताको साझा पीडा र सपना हो । त्यसैले अहिलेको जेन्जी २.० ले आफूलाई “एक पुस्ताको आन्दोलन” होइन, “सबै पुस्ताको राष्ट्रिय अभियान” को रूपमा परिभाषित गरेको छ ।
चार दिनसम्म चलेको राष्ट्रिय भेलामा सहिद परिवार, घाइते योद्धा, सामाजिक अभियन्ता, युवा प्रतिनिधि, महिलाहरू, विभिन्न राजनीतिक दलका कार्यकर्ता र व्यवसायिक क्षेत्रका विशेषज्ञहरूको उपस्थितिले अभियानलाई समावेशी स्वरूप दिएको छ ।
भिन्नता ः नारा होइन, जिम्मेवारीको आन्दोलन
अन्य समूहहरू जहाँ ‘जेन्जी मन्त्रालय’ को माग गर्दै सीमित छन्, जेन्जी २.० ले त्यसभन्दा फरक बाटो रोजेको छ । यस अभियानले प्रधानमन्त्री कार्यालय, राष्ट्रपतिको कार्यलय, स्थानीय तह र प्रभावित क्षेत्रहरूमा पुगेर राहत, पुनर्निर्माण र सुशासनका सवालमा प्रत्यक्ष संवाद थालेको छ ।
अभियानका संरक्षक तथा परिकल्पनाकार डा. हरि कार्की भन्छन् –“यो सरकार हाम्रो हो । यसलाई सुधार्नु, जोगाउनु र जनताको आवाजसम्म पुर्याउनु हाम्रो जिम्मेवारी हो । जेन्जी आन्दोलनका मागहरू सम्बोधन गर्न हामी नै दबाब दिनेछौं, तर हिंसाको होइन, जिम्मेवारीको बाटोबाट ।”
राष्ट्रिय भावना र जनसहभागितामा जोड
जेन्जी २.० ले आन्दोलनका सहिद र घाइतेहरूलाई सम्मानपूर्वक स्मरण गर्दै “जेन्जी चोक” र “सहिद चोक” स्थापनाको अभियान सुरु गरेको छ । यसले “नेपाल ओपन क्याम्पेनिंग” मार्फत पर्यटन क्षेत्र पुनर्जीवनमा पनि जोड दिएको छ — ताकि अर्थतन्त्रको ठूलो हिस्सा बनेको पर्यटन पुनः सक्रिय बनोस् । अभियानका अभियन्ताहरूका अनुसार, “हामी मन्त्रालयका कुर्सी होइन, मन जित्ने यात्रा सुरु गरेका छौं ।” यस सन्देशले जनतामा सकारात्मक धारणा बढाएको छ ।
सबै पेसा, सबै विचारका प्रतिनिधि एउटै लक्ष्यमा
राष्ट्रिय भेलापछि गठित प्रारम्भिक समितिले एक साताभित्र देशव्यापी संगठन विस्तार सुरु गर्ने निर्णय गरेको छ । अभियानले सबै जिल्लामा फारम संकलन, प्रतिनिधिहरूको बायोडाटा संकलन र विशेषज्ञ टोली निर्माणको काम अघि बढाएको छ ।
अभियानको मुख्य उद्देश्यहरू यसप्रकार छन्—
आन्दोलनका उपलब्धिहरूको संरक्षण,
राष्ट्रिय एकताको सुदृढीकरण,
सुशासन र पारदर्शी नेतृत्वको प्रवर्द्धन,
र आत्मनिर्भर नेपाल निर्माणमा युवा–वरिष्ठ सबै पुस्ताको सहकार्य ।
किन चर्चा छ अहिले न्भलश् २.० को ?
१. समावेशी दृष्टिकोणः अन्य समूहहरूले केवल मन्त्रालय मागेका बेला, यो टोलीले सबै पुस्ता र आन्दोलनलाई एउटै मञ्चमा ल्यायो ।
२. व्यवहारिक गतिविधिः राहत, संवाद र संगठन विस्तारमार्फत स्थलगत काम गरिरहेको छ ।
३. अर्थतन्त्रमा जोडः “नेपाल ओपन ” अभियानमार्फत पर्यटन पुनर्जीवनलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाएको छ ।
५. राष्ट्रिय सन्देशः “हामी सबै नेपाली एक हौं” भन्ने भाव विश्वमा पुर्याउने उद्देश्य लिएको छ ।
४. नेतृत्वको स्पष्टताः डा. हरि कार्कीको परिकल्पनामा आधारित यो अभियान योजनाबद्ध ढंगले अगाडि बढिरहेको छ ।
निष्कर्ष ः आन्दोलनभन्दा माथिको विचार
न्भलश् २.० अब केवल आन्दोलन होइन, एउटा विचार र राष्ट्रिय मनोभाव बनिसकेको छ । यो अभियानले देशभित्र आशाको किरण जगाएको छ — जहाँ युवाको उर्जा, मध्यपुस्ताको अनुभव र वरिष्ठ पुस्ताको मार्गदर्शन एकैसाथ प्रयोग हुँदैछ । देश निर्माण र पुनरुत्थानको यात्रामा यो अभियानले दिएको सन्देश सरल तर गहिरो छ —
“जेन्जी २.० ः देश एक, पुस्ता सबै ।” जेन्जी २.० का सम्पूर्ण जेन्जीहरु केन्द्रिय कार्यालय महाराजगञ्ज, काठमाडौं ।
